Buscar

De leeshoek

Actualizado: hace 7 días

In de kleuterklas kom je verschillende hoeken tegen. Eén van deze hoeken is de leeshoek: een ruimte waarin kinderen zich terug kunnen trekken om heerlijk ontspannen hun boek te kunnen lezen. In veel kleuterklassen staat de leeshoek er echter vaak wat oubollig en verstoft bij en is het niet de meest populaire hoek bij de kleuters.

Hoe verander je zo'n "boehoe-hoek" nu eigenlijk in een volwaardige, aantrekkelijke rijke leeromgeving? In deze blog geef ik je tips, die jouw leeshoek uitdagender kunnen maken.



Ontwikkelingskansen in de leeshoek


De leeshoek is een middel om de kinderen in contact te brengen met veel soorten boeken en het leesplezier, de boekoriëntatie en verhaalbegrip te vergroten.

En de wil om te kunnen lezen is weer erg belangrijk voor de latere leesontwikkeling! Kinderen kunnen in de leeshoek zelfstandig of samen boeken (opnieuw) bekijken en hierover in gesprek gaan. Verder groeit in de leeshoek ook het inzicht in de functies van geschreven taal. Via het contact met boeken, beseffen ze zich dat de geschreven tekst het verhaal bij de prenten vormt (ontluikende geletterdheid).

Daarnaast wordt de woordenschat van de kinderen uitgebreid en leren kleuters dat ze de bronnen in de leeshoek kunnen gebruiken om informatie in te winnen

Door middel van boeken leren kleuters zich inleven in de verhalen en anderen.

Ze verkennen voor hen nieuwe situaties en standpunten.

De groeilijn


Jonge Kleuters worden aangesproken door eenvoudige, realistische verhalen en prenten. De inhoud moet bij hun dagelijkse leefwereld aansluiten (egocentrisme). De prenten zijn duidelijk en eenvoudig, bevatten best nog niet veel details (globale waarneming).

De kleuter zal aanvankelijk zelf nog niet echt het verhaal navertellen, maar wel benoemen wat op de prenten staat, of wat opvalt op de prent. Geleidelijk aan zal de kleuter het verhaaltje ook kunnen navertellen (wanneer het eerst door een ander werd voorgelezen). Voor de oudste kleuters kun je de leeshoek ook differentiëren door deze uit te breiden naar een lees-/schrijfhoek, met functionele schrijfactiviteiten.

Een geschikte plek voor je leeshoek


De leeshoek verdient evenveel aandacht, zorg en toewijding als de andere hoeken van je klas. Begin met het kiezen van een juiste plek en die hoeft echt niet de helft van je lokaal in beslag te nemen. Kies wel voor een relatief rustige plek. Om goed te kunnen kijken en lezen is concentratie nodig, dus visuele en auditieve rust. Een leeshoek naast de bouwhoek of de klasdeur, waar voortdurend afleidend lawaai en beweging is, is dus geen goed idee.


Creëer een klein, rustig, knus en veilig geborgen hoekje waarin de kinderen zich even terug kunnen trekken. Scherm de leeshoek d.m.v. een wand, rek, doeken, een scherm, een mat/kleed, een klamboe of een gordijn af. Hiermee zorg je voor nieuwsgierigheid (wat is daarachter?), visuele rust en geef je kleuters de kans om zich terug te trekken in een andere wereld zodat ze lekker gefocust met een boekje in een hoekje ongestoord kunnen lezen.

Koptelefoons zijn handig voor kinderen die in alle rust willen luisteren, of voor kinderen die een boek in hun eigen taal willen bekijken en beluisteren.

Hoe richt je de leeshoek aantrekkelijk in?


Kinderen die houden van boeken hebben een voorsprong in het proces van het leren lezen.

De leeshoek is van onschatbare waarde voor dit proces, maar hoe zorg je voor een aantrekkelijke leeshoek, waar kleuters naar toe worden gezogen en op verkenning willen (blijven) gaan?


Deze tips helpen je om een aantrekkelijke en aangename plek van je leeshoek te maken en het leesplezier van kinderen aan te wakkeren:

  • Richt je leeshoek samen met de kinderen in. Dit zorgt voor meer enthousiasme. Transformeer de hoek samen met de kinderen tot een ‘decor’ dat past bij het thema waarmee je werkt. Verhoog de betrokkenheid ook door kinderen boeken van thuis mee te laten nemen en deze centraal te stellen.

  • Maak de leeshoek niet te groot en leg er niet te veel boeken en andere materialen neer. Een grotere hoeveelheid boeken maakt het kiezen van een boek namelijk niet gemakkelijker! Stel daarom liever iedere keer een beperkt aantal boeken tentoon waar de kinderen uit kunnen kiezen. Less is more!

  • Houd het rustig en klein. Laat twee, hooguit drie kinderen in de leeshoek spelen. Dwing kinderen ook niet om voor de leeshoek te kiezen, daarmee haal je het leesplezier juist weg.

  • Zorg voor een prettige zitplaats. Richt de leeshoek in met een tafeltje met stoelen, loungestoelen, een zitzak, een bank, kussens, een mat, een matras, een speciale feestelijke leesstoel of leestroon. Lezen vanuit een comfortabele houding is extra aantrekkelijk en werkt motiverend.

  • Zorg voor goede verlichting. Zet een leeslampje neer, hang lichtjes op of leg een zaklamp neer.

  • Het is ook fijn als er luisteraars aanwezig zijn in de leeshoek, zoals de klassenpop of een themapop die komt luisteren naar de kleuter of die komt ‘meelezen’ of een mand met leesvriendjes die de kleuters zelf meebrengen van thuis.

  • Hang posters van personages, de voorkant van een voorgelezen boek of de letter van de week op in je leeshoek.

  • Leg verschillende soorten boeken in je leeshoek. Denk hierbij aan: prentenboeken, voorleesboeken, educatieve boeken, kinderencyclopedieën, kijk- en zoekboeken, geïllustreerde liedjesbundels, mappen met de versjes en liedjes van de klas, strips, zelfgemaakte verhalen, kranten, reclamefolders, catalogi, voelboeken, boeken met flapjes, poëziebundels, handleidingen die de kleuters kunnen meenemen naar andere hoeken (bijv. om te knutselen of te koken), kookboeken, themaboeken (door de leerkracht en/of de kleuters gemaakt, bijv. naar aanleiding van een uitstapje of een thema …), ‘ik‐boekjes’ ( met bijv. foto's en tekeningen van de kinderen) en fotoboeken met foto's van school of van de gezinnen van de kinderen (op die manier ervaren kinderen soms troost wanneer ze hun papa of mama missen en leren ze elkaar beter kennen).

  • Leg geen kapotte, onaantrekkelijke versleten boeken neer.

  • De boekencollectie mag zeker maandelijks worden geüpdatet! Zo blijft het leuk om een boekje uit te kiezen.

  • Leg de boeken niet op een hoopje, maar stal de boeken die je onder de aandacht wil brengen op ooghoogte, makkelijk grijpbaar en uitnodigend uit. Zet ze netjes en overzichtelijk (in een rek) met de kaft naar voren neer. Jongere kinderen kunnen nog niet lezen, dus ook niet kiezen naar aanleiding van de rug van een boek. Rommel genereert bovendien rommel … Boeken op een hoopje zijn niet aantrekkelijk en bemoeilijken de keuze van de kleuters. Opgeruimd staat netjes en straalt rust uit …

  • Sorteer de boeken ook eens per genre. Door middel van pictogrammen spoor je kinderen aan om boeken op de juiste plaats terug te zetten en zo blijft het ook weer netjes en overzichtelijk.

  • Bij het inkleden van de klas in een bepaald thema, wordt de leeshoek weleens vergeten, hoewel die zeker ook om verrijking vraagt. Pas daarom je leeshoek regelmatig aan tijdens de diverse thema's aan en verrijk deze met nieuwe boeken, materialen en decoratieve elementen. Dit hoeven overigens geen ingrijpende aanpassingen te zijn. Kleine ingrepen kunnen al hele grote gevolgen hebben. Voeg bijv. decoratieve elementen om de sfeer van je thema op te roepen, spionoogjes, een grappige bril, een gepersonaliseerde bladwijzer (bijv. een gelamineerde foto van de kinderen), een leesstokje of een vergrootglas toe en je ziet meteen al ander spel. Verkleedmaterialen, vingerpoppetjes en handpoppen die passen bij het boek dat in de leeshoek ligt zijn ook een leuke aanvulling en verrijken je leeshoek met rollenspel. Heb je geen vingerpoppetjes of handpoppen? Kopieer de figuren uit het boek dan en lamineer ze.

  • Breid de leeshoek eens uit naar een lees-/luisterhoek. Voeg een cd-speler met koptelefoon en luisterverhalen, versjes of liedjes toe.

Promotie maken voor je leeshoek


Minstens zo belangrijk is jouw aanpak van de leeshoek t.a.v. de kleuters.

Trek daarom voldoende tijd uit voor de introductie.

  • Wees zelf enthousiast! Stel de activiteiten in de boekenhoek, of activiteiten rond boeken in andere hoeken, als eerste voor in het rijtje van mogelijke activiteiten en hoeken en schenk evenveel aandacht, zorg en toewijding aan een duidelijke, aparte leeshoek als aan de andere hoeken van je klas. Als jij enthousiast bent, dan zijn de kleuters dat namelijk ook! Wat je aandacht geeft groeit! .

  • Net zoals je voor de bouwhoek, huishoek, zandtafel enz...omschrijft met welke motiverende materialen de kleuters aan de slag kunnen, doe je dat ook voor de leeshoek. Laat de kinderen zien hoe ze met de boeken aan de slag kunnen gaan en bespreek activiteiten die ze er kunnen doen. Neem hier bijvoorbeeld een knuffel voor die in de leeshoek woont. Deze knuffel bespreekt de mogelijkheden van zijn huisje.

  • Pak zelf ook regelmatig boeken uit de hoek om in de kring voor te lezen.

  • Met dit observatie-instrument van de Boekenhouder ga je na of jouw leeshoek wel de aandacht krijgt die hij verdient in jouw voorbereiding, planning, organisatie en begeleiding van elke schooldag.

Activiteiten in je leeshoek


Natuurlijk nodigen alleen meubels, materialen en boeken nog geen activiteit in de leeshoek uit. Een hoek wordt pas leuk wanneer kinderen er op een actieve manier in kunnen spelen.

Zorg daarom regelmatig voor opdrachten die interactie en spel stimuleren.

Enkele voorbeelden:

  • Doe prenten uit boeken in een mapje, met lege bladen erbij. De kleuters tekenen hier hun eigen vervolg op het verhaal op.

  • De kinderen tekenen een nieuwe kaft voor een boek..

  • Kopieer prenten uit een boek. De kinderen leggen deze in de juiste volgorde.

  • Maak een puzzel van de kaft (kopiëren, lamineren en in stukken knippen). Rara welk boek komt daar tevoorschijn?

  • Verander de leeshoek eens in iets anders, bijvoorbeeld in een school. Voeg er tafels, stoelen, de letter van de week en dagritmekaarten aan toe

  • De kleuters kunnen bv. het verhaal dat in de grote kring verteld werd, navertellen aan de klassenpop die vandaag een hele dag in de boekenhoek verblijft. Of ze kunnen een verhaal naspelen met stokpopjes

  • Leg kijk‐ en zoekopdrachtjes bij enkele boeken neer, bijvoorbeeld:  Letters zoeken, woorden zoeken, informatie opzoeken en kaartjes met plaatjes met daarop details van afbeeldingen uit een boek/verschillende boeken: waar vinden het plaatje terug? Laat ze bijvoorbeeld in een dierenatlas opzoeken welke dieren in de dierentuin leven. Enz...

  • Geef de kinderen allerlei teloefeningen met een boek: Hoeveel dieren zien ze bijv. in het boek? Tip: Geef ze gelamineerde versies van de prenten waarop ze, indien ze dat makkelijker vinden, met uitwisbare stift de betreffende dieren kunnen omcirkelen. Beeld deze dieren ook op een apart turfblad, de kleuters kunnen dan per geteld dier een streepje in de juiste rij zetten. In plaats van een turfblad kunnen ze ook gebruik maken van een rekenrek. Telkens als ze een dier omcirkelen, schuiven ze ook een kraal opzij op het rekenrek.

  • Geef de kleuters kaartjes met daarop de titel van het boek in verschillende lettertypes. Met een ‘magneetworm’ gaan ze vervolgens over de letters.

  • Maak een turfblad met daarop een woord wat vaak voorkomt in een boek. Steeds als de kinderen het woord tegenkomen strepen ze deze op het blad af.

  • Zet een rad van fortuin in je leeshoek, waaraan fragmenten van prenten uit drie verschillende boeken hangen. De kleuters draaien aan het rad, zoeken uit welk boek het gedraaide fragment komt en kleven een post-it op de juiste plaats in het betreffende boek.  

  • Maak een boekenbingo met afbeeldingen uit diverse boeken. Wie heeft als eerste alle afbeeldingen uit zijn boek gevonden?

  • Koppel de leeshoek eens aan de huishoek. Verander de leeshoek bijvoorbeeld in een bibliotheek of boekenwinkel, waar je vanuit de huishoek naartoe mag gaan om boeken te lenen of te kopen. Zoek steeds een aantal boeken op rond het thema op en zet deze in een kastje. Voeg er een tafel en krukje, een kassa met muntgeld, een tas, een stift en papier, een bordje ‘open/gesloten’, gezellige plantjes/bloemen en een bankje met wat vrolijke kussens aan toe. Leg er ook eens sorteerkaarten bij, waarmee de kinderen kunnen aangeven bij welke categorie het boek in de kast moet staan. Houd van tevoren in de kring een gesprek over de bibliotheek of boekenwinkel, bijvoorbeeld aan de hand van een praatplaat. Of maak er een wachtruimte van de dokter-, tandarts- of kappershoek van.

De leeshoek combineren met digitale geletterdheid


Combineer de IPad met je leeshoek.

  • Met de gratis app ‘recording lite’ kunnen kinderen een stuk uit hun boek inspreken en het later weer luisteren. Laat het kind zichzelf tips en tops geven en geef eventueel zelf ook feedback. Daarna kan het opnieuw ingesproken en beluisterd worden.

  • Spreek zelf een luisterverhaal in. Het voordeel is dat jij als leerkracht vragen kunt opnemen tijdens het voorlezen, maar ook extra informatie kan toevoegen en moeilijke woorden kunt uitleggen. Wil jij ook zelf een luisterboek maken? Op de website van Meester Sander vind je een handleiding hiervoor.

  • Leg ca. twaalf prenten van het verhaal op een Bee-Bot mat door elkaar. De kleuters moeten met de Bee-Bot de chronologische volgorde van het verhaal zien te volgen, aan de hand van het prentenboek. De kleuter met het prentenboek beschrijft de afbeelding in het boek, de kleuter met de Bee-Bot luistert aandachtig en voert de opdracht uit.

  • Laat kinderen in de leeshoek naar digitale prentenboeken kijken. Maak bijvoorbeeld eens een Yurls pagina aan met alle prentenboeken om het voor kinderen wat meer overzichtelijk te maken. De snelste manier om digitale prentenboeken te in te zetten is via apps die je op een tablet zet. Meestal zijn deze boeken interactief gemaakt met animaties en kunnen de kinderen extra spelletjes doen. Je vindt ook een heleboel gratis digitale prentenboeken op Wepboek.

  • Leg QR codes van prentenboeken in je leeshoek. QR codes zijn eigenlijk een soort streepjescodes. Deze streepjescodes worden door een QR code reader gelezen.  Sommige kinderen hebben dat overstapje nodig om tot lezen over te gaan. Vanaf iOS 11 kun je met de camera rechtstreeks de code scannen. Wanneer je nog een oudere iPad hebt of je hebt een andere soort tablet dan moet je gebruik maken van een QR code reader. Alle kaarten kun je in een map doen, zodat de kinderen al bladerend een digitaal prentenboek kunnen kiezen of je kunt er een poster van maken. Zelf QR-codes maken van digitale kinderboeken en You Tube filmpjes kan ook makkelijk online, bijvoorbeeld met de QR Code Generator. Bestaande QR codes van prentenboeken vind je o.a. op: Martijn de Winter en Kleuters Digitaal


Regels en afspraken in de leeshoek


Net als in de andere hoeken zijn er ook in de leeshoek afspraken nodig.

Leer de kinderen zorgvuldig en zuinig omgaan met boeken.

Afspraken die je kunt maken zijn:

  • Er wordt rustig gespeeld in de leeshoek

  • Er wordt niet getekend in de boeken

  • Er worden geen bladzijden uit boeken gescheurd

  • Er worden geen boeken op de grond gegooid

  • Er wordt niet getrapt op boeken

  • Boeken worden na afloop netjes terug gezet.

  • Scheuren of een los blad worden gemeld bij de leerkracht.

Herhaal deze regels regelmatig! Pictogrammen kunnen aangeven of de hoek open of dicht is, hoeveel kleuters er tegelijk in de hoek mogen en welke afspraken er gelden.

Spelbegeleiding door de leerkracht


De begeleiding van de leerkracht start vanuit een observerende houding.

Wat boeit de kleuter? Waar kun je als leerkracht op inspelen?

Ga zelf ook regelmatig even in de leeshoek zitten en sluit dan aan bij het spel van de kleuter, lees voor of laat je voorlezen. Voeg als dat nodig is nieuwe impulsen toe (bijv. zoekopdrachten) en laat zelf emoties zien als je met boeken bezig bent. Toon je nieuwsgierigheid voor een boek en reageer op de illustraties als je door boeken bladert.

Laat de kleuters die een activiteit deden in de leeshoek, daar nadien over vertellen aan de andere kleuters: Wat vonden zij het leukste boek? Waarom?

Boeken in alle hoeken


Door het gebruik van boeken in verschillende hoeken te stimuleren, help je kinderen om de verschillende functies van boeken en geschreven taal te ontdekken (vb. een kookboek in huishoek, reclamefolders in de winkel, een boek met proefjes voor kleuters naast de ontdektafel, …).

Leg bijvoorbeeld kookboeken in je huishoek, reclamefolders in je winkel, een boek met proefjes bij je ontdekhoek, een knutselboek bij je knutseltafel of laat kinderen aan de tekentafel hun favoriete prent uit het centrale prentenboek van de week natekenen.

Hoe is het gesteld met jouw leeshoek?


Met dit observatie-instrument van de Boekenhouder ga je na of je boekenhoek op het eerste zicht een aantrekkelijke hoek is, en of hij nog aantrekkelijk blijft wanneer de kinderen er gaan spelen. Op deze website vind je ook veel leuke praktische voorbeelden van leeshoeken bij allerlei thema's. Veel plezier met het uitwerken van jouw rijke leeshoek!

Onder het tabblad "Geletterdheid/De taalhoeken" op deze website vind je meer achtergrondinformatie over de leeshoek. Daarnaast vind je allerlei praktische suggesties voor de leeshoek in mijn blogs "De leeshoek" op de diverse themapagina's.

Kijk voor meer suggesties ook eens op mijn Pinterest


Heb je zelf ook nog leuke suggesties?

Inspireer dan collega’s door jouw ideeën in een reactie op deze blog te delen!


28 vistas0 comentarios

Entradas Recientes

Ver todo

© 2020 by juf Angelique. This website has been designed using resources from Freepik.com